ايجاد آسايش در فضاهاي داخلي از طريق هماهنگي ساختمان با اقليم

گـذشته از عـملكرد عناصر حرارت‌زاي موجود در فضاهاي داخلي ساختمان، شـرايط مـحيطي ايـجاد شده در اين فضاها حاصل تاثير شرايط اقليمي بر كالبد سـاختمان اسـت. بـنابراين، اجزاء و عناصر ساختمان هم مي‌تواند نقش قابل تـوجهي در تـامين شـرايط آسايش در فضاهاي داخلي داشته باشد. همان‌طور كه لـباس انـسان مـي‌تـواند در مـحدودهايی از تغييرات شرايط آب و هوايي شرايط مناسبي براي انسان ايجاد كند، عناصر كالبدي ساختمان مثل ديوارها، بام، كف و پنجره‌هاي ساختمان هم مي‌تواند در محدودهايی از تغييرات عناصر اقليمي، شرايط مناسبی در فضاهاي داخلي فراهم سازد.

 بـديهي اسـت كـه در شرايط حاد اقليمي قادر نيستيم تنها با تغيير نوع لـباس يـا پـناه بـردن بـه‌سـايه يا آفتاب يا بهره‌گيري از وزش باد شرايط مطلوبي براي انجام فعاليت در فضاي آزاد بوجود آوريم و در چنين شرايطي است كه به‌فضاهاي داخلي ساختمان پناه مي‌بريم.

 در مـورد عـملكرد حرارتي ساختمان‌ها هم چنين واقعيتي وجود دارد كه در تـمام نـقاط كشور و در تمام مواقع سال نمي‌توان تنها با استفاده از عناصر اقليمي يعني تابش آفتاب و وزش باد شرايط كاملا» مطلوبي را در فضاهاي داخلي سـاختمان ايـجاد كـرد. در مـواقعي از سال ناگزير هستيم با استفاده از وسـايل گـرم كننده، سرد كننده يا دفع كننده رطوبت، فضاهاي داخلي را در حد آسـايش سـاكنين آن كـنترل كـنيم. امـا ايـن واقعيت نبايد باعث شود كه استفاده از عناصر اقليمي در كنترل فضاهاي داخلي را فراموش كنيم. به‌خصوص كه در بسياري از نقاط كشور ما شرايط آب و هوايي اين امكان را به‌وجود آورده اسـت تا بتوانیم در قسمت اعظمي از سال تنها با كنترل تابش آفـتاب يـعني اسـتفاده از انرژي خورشيدي در گرمايش فضاهاي داخلي در مواقع سـرد و جـلوگيري از نـفوذ آفـتاب به‌فضاهاي داخلي در مواقع گرم، شرايط مناسبي را در اين فضاها ايجاد كنيم.

 بیان چـندمثال در ايـن مورد به‌روشن شدن موضوع كمك خواهد كرد. دماي حـدود 20 تـا 27 درجه و رطوبت نسبي 20 تا 80 درصد، به‌عنوان منطقه آسايش در فـضاهاي داخلي معرفي شده که محدوده تقریبی آن در این شکل نشان داده است. يعني در صورتي‌كه هواي خارج ساختمان در ايـن مـحدوده تـغيير كـند، هـواي داخل ساختمان از نظر آسايش انسان مناسب خواهد بود، به‌شرط آنكه آفتاب به‌فضاي داخلي نتابد.

 بـر ايـن اسـاس مي‌توان چنين تصور كرد كه اگر هواي خارج سردتر از 20 درجـه شـود هـواي داخـل سـاختمان هم بايد سرد شود، اما در اينجا ديوارهاي سـاختمان نـقش مهمي را ايفا مي‌كند و در صورتي‌كه در و پنجره‌هاي ساختمان كـاملا» مـسدود بـاشد، تـا مـادامي كـه دمـاي هـواي خارج كمتر از 14 درجه سانتيگراد نشده باشد، هواي داخل ساختمان به‌طور طبيعي مناسب خواهد بود. مـحدوده بـين دماي 20 تا 14 درجه سانتيگراد (سلسيوس) را محدوده كسب حرارت داخـلي مـي‌گـويند بـه‌اين معني كه در اين محدوده از تغييرات هواي خارج، هـواي داخـل سـاختمان بـا كسب حرارت ناشي از افراد ساكن در فضا، لامپ‌هاي روشـنايي و سـاير لـوازم و وسـايل الـكتريكي كه در فضا مورد استفاده قرار دارند، از نظر حرارتي مناسب خواهد بود.

 در صـورتي‌كه دماي هواي خارج از 14 درجه هم سردتر شود، گرمايش فضاي داخـلي بـا بهره‌گيري از انرژي خورشيدي امكان پذير خواهد بود، اين امكان تـا زمـاني وجـود خواهد داشت كه دماي هوا از 7 درجه سانتيگراد سردتر نشده باشد. اين محدوده از تغييرات دما را محدوده كارايي سيستم‌هاي خورشيدي غير فعال  مي گويند.

 در صـورتي‌كـه دمـاي هـوا بـين 7 تـا 3 درجه سانتيگراد باشد، امكان گـرمايش سـاختمان با سيستم خورشيدي فعال وجود خواهد داشت. در اين محدوده از تغييرات دماي هواي خارج، مي‌توان با استفاده از پرتوگيرهاي خورشيدي، صـفحه هـاي خـورشيدي و سـاير لوازم و وسايل بهره‌گيري از انرژي خورشيدي، ساختمان را در حد آسايش انسان گرم نگهداشت.

 اگـر دمـاي هـواي خـارج از 3 درجه سانتيگراد سردتر شود، استفاده از نـوعي وسـيله مـكانيكي گـرم كننده مثل انواع بخاري‌ها يا دستگاه‌هاي حرارت مركزي، جهت گرم كردن فضاهاي داخلي در حد آسايش انسان ضروري خواهد بود.

 در تـابستان‌ها يـا به‌طور كـلي در مـواقع گـرم سـال نيز مي‌توان در مـحدودهايی از تـغييرات دمـاي هـواي خارج، فضاهاي داخلي ساختمان را در حد مـطلوب انـسان كنترل نمود. به‌طور مثال، درصورتي‌كه دماي هواي خارج بين 27 تا 32 درجه و رطوبت نسبي هوا بين 20 درصد تا 50 درصد باشد، شرايط هوا از نـظر انـسان ناراحت كننده خواهد بود. اما در چنين شرايطي در صورتي‌كه در داخـل اتاق‌ها هوا به‌طور دايم جريان داشته باشد يا به‌اصطلاح در فضاهاي داخلي كوران ايجاد شود اين فضاها از نظر آسايش انسان مطلوب خواهد بود.

 افـزايش دمـاي هـواي خـارج تـا 36 درجه سانتيگراد را نيز مي‌توان با اسـتفاده از مـصالح سـاختماني مناسب جبران نمود. در صورتي‌كه مصالح به‌‌كار گـرفته شـده در ديـوارها و بام ساختمان داراي ظرفيت حرارتي كافي باشد، و پنجره‌هاي سـاختمان خيلي بزرگ نباشد و به‌نحوي از نفوذ مستقيم آفتاب به‌داخـل سـاختمان جلوگيري شود، فضاهاي داخلي، علي‌رغم بالا رفتن دماي هواي خارج تا حد 36 درجه سانتيگراد، از نظر آسايش مناسب خواهد بود.

 در صـورتي‌كه دمـاي هـواي خـارج بـالاتر از 36 درجه باشد، ابتدا با اسـتفاده از كـولر آبي و سپس با استفاده از كولر گازي يا دستگاه‌هاي تهويه مطبوع مي‌توان فضاهاي داخلي را در حد آسايش انسان كنترل كرد.

 هـمان‌طوركـه مـلاحظه شـد، بـا استفاده از عناصر ساختماني متناسب با شـرايط مـحيطي يـا به‌اصـطلاح بـا طراحي صحيح ساختمان و استفاده از مصالح سـاختمانی مناسب، مي‌توان محدوده آسايش در ساختمان را كه در ابتدا بين 20 تـا 27 درجـه سـانتيگراد تـعريف شـده بود، به‌محدودهاي بين 7 تا 36 درجه سـانتيگراد که در این شکل مشخص شده است گـسترش داد. اين گسترش و مورد استفاده قرار دادن آن، از نظر كـاهش مصرف انواع انرژي‌هاي تجديد ناپذير و آلوده كننده محيط زيست موضوعي بسيار مهم و در بعد ملي بسيار حياتي است.

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

w

درحال اتصال به %s